Czarna porzeczka - jedno z tych owoców, na które krzywią się moje dzieci ponieważ jest nieziemsko kwaśna. I jakoś tak omijają te krzaczki z daleka. Za to przetworzona na soki czy konfitury z dodatkiem jabłek znika w locie:). Sezon wekowania przetworów w pełni. Z poniższego wpisu dowiesz się nieco więcej o jej właściwościach, zastosowaniu. No i mam dla Was aż 12 fajnych, prostych i sprawdzonych przepisów z jej wykorzystaniem.

 

CZARNA PORZECZKA:

Surowcem zielarskim są liście – Folium Ribis nigri, które zbiera się przed kwitnieniem lub później i suszy w temp. do 40° C.  Trochę się w tym roku zgapiłam i nie nazbierałam młodych liści czarnej porzeczki. Zrobiłam to teraz. Wiadomo najlepsze młode, wiosenne, ale myślę, że napar zrobiony z takich starszych liście też odda swoje właściwości. W liściach czarnej porzeczki można znaleźć garbniki, pochodne flawonowe (m.in. rutyna), kwasy organiczne, olejek eteryczny i sole mineralne. Natomiast owoce zawierają cukry, kwasy organiczne, kwas cytrynowy, antocyjany, pektyny, prowitaminę A oraz witaminy: C, H, B1, B2, B6 i PP i sole mineralne: fosfor, magnez, wapń, żelazo, potas, siarka, bor, cynk i mangan bardzo rzadko spotykane w surowcach roślinnych.

Jednak na tle innych owoców leśnych, owoce czarnej porzeczki wyróżniają się wysoką zawartością witaminy C, której w 100 g tych owoców jest cztery razy więcej niż w słynących z tej witaminy pomarańczach.Warto jeszcze wspomnieć o zawartości  karotenu, który  sprawia, że porzeczki przyczyniają się do ochrony przed wszechobecnymi w naszym otoczeniu drobnoustrojami, działając silnie antyoksydacyjnie. Substancja ta wpływa korzystnie nie tylko na funkcjonowanie systemu immunologicznego, lecz również poprawia wzrok.

czarna poczeczka w miseczce

Działanie:

Wyciągi z liści działają przeciwwirusowo, przeciwbakteryjnie, grzybobójczo, żółciopędnie, moczopędnie, napotnie, przeciwgorączkowo, tonizująco ogólnie, przeciwobrzękowo, odtruwająco, wykrztuśnie, przeciwzapalnie, przeciwreumatycznie, rozkurczowo, przeciwgnilnie, odwadniająco, przeciwbiegunkowo; wymagają wydzielanie soku żołądkowego, trzustkowego i jelitowego; regulują przemianę materii; pobudzają apetyt.

Wskazania: stany zapalne i zakażeniowe układu moczowego i pokarmowego, skąpomocz, kamica moczowa i żółciowa, ropomocz, krwiomocz, nieżyt układu oddechowego, przeziębienie, choroby zakaźne, gorączka, osłabienie, zatrucia, dna, reumatyzm, schorzenia skórne, zaburzenia trawienia, bóle brzucha, zapalenie przydatków (+ inne zioła, np. wiesiołek), biegunka, nudności, choroby alergiczne. Olejki eteryczne pobudzają apetyt i wspomagają wydzielanie soków trawiennych, więc polecane szczególnie osobom w podeszłym wieku. Zaleca się również spożywanie czarnych porzeczek po kuracji antybiotykowej, gdy organizm jest wyjałowiony.

Owoce czarnej porzeczki to również stary lek w stanach zapalnych jamy ustnej, w anginie, chrypkach, kaszlu, w chorobach reumatycznych oraz w kamicy moczowej. Poprawia sprawność fizyczną, zwiększa możliwość koncentracji i sprawności umysłowej oraz odporność na przeziębienia, infekcje.
Niedawno odkryto, iż w  nasionach porzeczki znajduje się cenny kwas gammaglobulinowy, w większych nawet ilościach niż w wiesiołku, a także substancje, które pomagają bez stresów przejść kobietom okres menopauzy.
Spożywanie porzeczkowych nasion oraz popijanie soków, nalewek i win z owoców zapobiega kłopotom z prostatą.

CZARNA PORZECZKA W KOSMETYCE:

Coraz częściej w kosmetykach można znaleźć ekstrakt z czarnej porzeczki bądź pestki czarnej porzeczki, których używa się do peelingu. Ni dziwnego przy takich wspaniałych właściwościach. Owoce czarnej porzeczki ładnie nawilżają skórę i zapobiegają jej przedwczesnemu starzeniu się. Świetnie łagodzą podrażnienia i wspomagają proces regeneracji skóry. Witamina B zawarta w porzeczkach oraz sole mineralne wykazują działanie oczyszczające, tonizujące i bakteriobójcze, dlatego owoce te sprawdzą się w pielęgnacji skóry mieszanej, tłustej i trądzikowej. Porzeczki są też bogate w witaminę C – mają właściwości rozjaśniające skórę. Witamina P, czyli rutyna uszczelnia naczynia krwionośne.

Możesz również wykorzystać liście porzeczki. Działają przeciwzmarszczkowo, napinająco i ujędrniająco. Garbniki, zawarte w liściach czarnych porzeczek, mają właściwości ściągające, przeciwzapalne i regulujące wydzielanie sebum. Garbniki łagodzą również zmiany trądzikowe, oczyszczają i odświeżają skórę, dlatego idealnie sprawdzą się w pielęgnacji skóry problemowej i zanieczyszczonej oraz tłustej. Porzeczki dlatego tak odżywczo wpływają na wygląd skóry, ponieważ zawierają dużą ilość polifenoli, które z kolei działają przeciwutleniająco, zwalczając wolne rodniki, pomagając zachować na dłużej młody wygląd oraz jędrną skórę.

KIEDY ZBIERAĆ?

Czarna porzeczka nadaje się do jedzenia już po tygodniu od momentu, gdy zabarwią się na ciemny kolor. Ja jednak zawsze czekam aż nabiorą trochę charakteru. Zbierając lub kupując porzeczki zwróć uwagę na to by owoce nie były uszkodzone. Powinny mieć gładką i jędrną skórkę oraz jednolity kolor. Jeśli nie chcesz ich zjeść lub wykorzystać do jakiegoś dania od razu, wstaw owoce do lodówki. Nie myj ich wcześniej, ponieważ nawet lekko wilgotne porzeczki bardzo szybko pleśnieją.
Postaraj się również nie przechowywać ich dłużej niż przez 6-7 dni. Innym rozwiązaniem jest mrożenie oraz suszenie – czarne porzeczki doskonale się do tego nadają, a dzięki temu możesz cieszyć się ich smakiem także zimą.
Czarne porzeczki oczywiście pyszne są zarówno na surowo, jak i w postaci kwaskowatego dżemu czy galaretek. Jednak można z nich przygotować również wspaniały sos do pieczonych mięs, a także wiele deserów.

Nie pozostało mi nic innego jak podrzucić Wam kilka przepisów z porzeczką w roli głównej:)

czarna porzeczka wiórki porzeczkowe


CZARNA PORZECZKA – PRZEPISY  :


  • Napar z liści na oczyszczenie organizmu:

Kopiastą łyżeczkę sproszkowanych liści zalej wrzątkiem, odstaw pod przykryciem na 10 minut, po czym przecedź i wypij z ewentualnym dodatkiem porzeczkowego soku 2-3 razy dziennie po jednej szklance. Jest to doskonały sposób na systematyczne oczyszczanie organizmu z toksyn, jak również metoda na uzupełnienie diety w liczne sole mineralne i witaminy,prowadzące do: wzmocnienia kości, ochrony zębów przed próchnicą, uspokojenia skołatanych nerwów, poprawienia procesów myślowych i odżywienia mięśnia sercowego.

  • Czarna porzeczka – odwar do płukania jamy ustnej podczas bólu gardła:

Wszyscy znają zastosowanie szałwii. Czarna porzeczka wykazuje identyczne właściwości, ze względu na obecność garbników, czyli substancji ściągających, antyseptycznych, przyspieszających gojenie się ran. Przygotowuje się odwar z liści czarnej porzeczki, który następnie nakłada się na skórę, odleżyny, rany żylakowe za pomocą okładów i kompresów.

♠50 g liści czarnej porzeczki, łyżka kwiatów nagietka, łyżka wrotyczu, kilka kropel nalewki propolisowej dodanej do odwaru tuż przed samym płukaniem  gardła –  w litrze wody podgrzewać 30 minut nie dopuszczając do wrzenia.

Ten sam odwar można stosować do płukania jamy ustnej i gardła w czasie infekcji,przy ropnych wydzielinach, często z dodatkiem szałwii, nagietka, wrotyczu czy łopianu. Koniecznie z kroplą propolisu. Jest to skuteczna, roślinna broń w walce z bakteriami. Działa ściągającą, eliminując tym samym wysięk zapalny.

  • Nalewka z czarnej porzeczki :

Oczyszcza, poprawia procesy trawienia, wzmaga odporność i niweluje procesy zapalne, a sporządza się ją bardzo prosto!

1 kg owoców czarnej porzeczki,  30 dag cukru, 0,5 l czystej wódki, 0,5 l spirytusu.

Owoce dokładnie umyć. By uniknąć goryczy w nalewce, należy usunąć ogonki ze wszystkich owoców. Wsypać gotowe owoce do dużego naczynia (np. gąsiora do sporządzania nalewki), lekko rozgnieć czarną porzeczkę, by wypuściła odrobinę soku, pozostawiając jednak 1/3 owoców w niezmienionym stanie. Następnie posypać owoce cukrem i zalać mieszaniną wódki ze spirytusem. Odstawić na 2 tygodnie w ciemne, ciepłe miejsce. Codziennie wstrząsać słój, w celu dokładnego rozpuszczenia cukru. Po upływie odpowiedniego czasu płyn odcedzić od owoców, po czym rozlać do butelek lub karafek, filtrując dodatkowo ciecz filtrem do kawy lub bardzo gęstym sitkiem. Można spożywać po upływie 2 miesięcy.

  • Sok z owoców czarnej lub czerwonej porzeczki: Podam Wam 2 sposoby (1 z przepisu dr Różańskiego) :

♠3 kg owoców przepuścić przez sokowirówkę lub rozgnieść je w garnku, zalać gorącą wodą tyle tylko, żeby były przykryte, doprowadzić do momentu wrzenia; odstawić na bok, przykryć i pozostawić tak na 5-8 godz.; nastę­pnie przecedzić. Na 1 l soku dać 1 kg cukru, mieszać dopóki nie rozpuści się, gotować 2 minuty i zaraz gorący sok (syrop) zlewać do gorących słoików lub butelek, zakręcać i poddawać pasteryzacji w wodzie o temp. 80 ° C przez 20 minut.

♠Mój skromny przepis: generalnie jest taki jak powyżej z tą różnicą, że przekręcam owoce czarnej porzeczki przez wyciskarkę wolnoobrotową.  100% soku wyciśnięte. Zostają same suche wiórki i pesteczki. Nie dolewam wody. Dosładzam miodem. Całość zagotowuję, przelewam do nagrzanych słoiczków i pasteryzuję przez 20 min. Taki sok wyciśnięty z wyciskarki jest bardzo gęsty, wręcz galaretowaty i często właśnie robi mi się z niego samoistnie soko-galaretka 🙂 Super do herbaty, do porannej owsianki czy jaglanki.

czarna porzeczka sok

 

  • Dżem z czarnej porzeczki z imbirem i cynamonem:

♠500 g czarnej porzeczki,  300 g cukru, 1 kopiasta łyżka cynamonu, ½ łyżeczki imbiru

Owoce obieramy z szypułek i płuczemy, następnie dodajemy do nich cukier i na bardzo malutki ogniu gotujemy aż większość soku odparuje, wtedy dodajemy przyprawy. Możesz dodać imbir w proszku lub 2-3 plastry świeżego imbiru. Powstały dżem przelewamy do wyparzonych słoików, dokładnie zakręcamy, pasteryzujemy. Ja przygotowując dżem  wykorzystuję do tego wiórki, które zostały mi po przekręceniu soku z czarnej porzeczki. Oczywiście dolewam trochę samego soku z czarnej porzeczki bo całość byłaby za sucha, ale wychodzi smacznie i zero waste:)

  • Kefir z czarną porzeczką i miętą:

♠400 ml kefiru,1 szklanka świeżych, czarnych porzeczek, kilka listków mięty, cukier lub miód do smaku.

Porzeczki oczyszczamy, płuczemy i przekładamy do wysokiego naczynia. Dodajemy listki mięty, wsypujemy odrobinę cukru lub miodu  i wlewamy kefir. Miksujemy blenderem lub robotem kuchennym. Koktajl przelewamy do szklanek, podajemy schłodzony.

  • Herbata na przeziębienie:

♠Na litr naparu. Potrzebujesz 2 łyżki suszu z kwiatów bzu czarnego, 1 łyżkę kwiatów lipy, łyżka liści z malin, 3 plastry imbiru, 0,5 łyżeczki cynamonu, sok z czarnej porzeczki.

Wszystkie zioła, imbir, cynamon umieść w garnku, zalej gorącą wodą. Zostaw pod przykryciem na 15-20 min. Dosłodź miodem i sokiem z czarnej porzeczki. Herbata stawia na nogi:)

Ponadto:

  • Marmolada z czarnych porzeczek i jabłek:

1.5 kg jabłek, 1,5 kg cukru, 1 kg czarnych porzeczek. 

Jabłka zmiksować blenderem, bez gotowania. Czarne porzeczki oszypułkować, umyć, osączyć. Przełożyć porzeczki do miski, zmiksować blenderem i też przetrzeć przez sito. Przecier z jabłek połączyć z przecierem z czarnej porzeczki. Dodać do przecieru cukier, gotować ze 20 minut na wolnym ogniu. Marmoladę gorącą nakładać do słoików, pasteryzować ok. 20 minut.

  • Sorbet z czarnej porzeczki z melisą cytrynową:

♠400 g czarnych porzeczek, ok. 150 g cukru, 50 ml soku z cytryny, 3-4 łyżki ginu, 3-4 łodygi melisy.

Czarne porzeczki myjemy i gotujemy z cukrem, 350 ml wody i sokiem z cytryny, aż się rozgotują. Przekładamy na sitko i zbieramy sok. Porzeczki po schłodzeniu dobrze wyciskamy na sitku. Zebrany sok doprawiamy według uznania ginem. Melisę cytrynową myjemy, osuszamy, potrząsając, drobno siekamy i dodajemy, mieszając. Masę wkładamy w płaskiej, metalowej misce co najmniej na 6-8 godzin do zamrażarki, a następnie co godzinę mieszamy widelcem, aby rozkruszyć kryształki lodu. Przed podaniem lekko rozmrażamy i formujemy kulki.

  • Na ukąszenia owadów:

Znakomicie pomagają dobrze umyte liście zmiażdżone lub zgniecione tak, by lekko puściły sok. Wówczas pociera się nimi użądlone miejsce, można także zostawić je na pół godziny jako okład. Okłady z liści oraz z rozgniecionych owoców (razem lub przemiennie) stosuje się także na trudno gojące się rany żylakowe oraz na wszelkie krwawiące zranienia, gdyż mają właściwości antyseptyczne, bakteriobójcze oraz dzięki zawartości witaminy K powodują szybkie krzepnięcie krwi. Dlatego w czasie wakacyjnych wypraw i urlopów – zarówno liście, jak i owoce czarnej porzeczki są numerem 1 na receptariuszu „pierwszej pomocy”.

 Czarna porzeczka kosmetycznie:

  • Pomadka ochronna do ust z czerwoną porzeczką:

♠ 50ml oleju z pestek czarnej porzeczki (może to być również oliwa z oliwek, olej ze słodkich migdałów, olej jojoba, arganowy), 7 g naturalnego wosku pszczelego, 1-2 łyżeczki soku z czarnej porzeczki.

Olej oraz wosk pszczeli podgrzewaj w rondelku tak długo, aż nabiorą płynnej konsystencji. Zdejmij z palnika i ostrożnie dodaj sok z czarnej porzeczki, wymieszaj. Pozostaw do ostudzenia. Gdy masa zacznie stygnąć, a konsystencja zacznie przypominać masło  przechowywane w temperaturze pokojowej, zmiksuj do uzyskania jednolitej pomady. Gotową pomadkę przełóż do słoiczka i zostaw do ostudzenia.

Przechowuj w lodówce do 3 miesięcy, w temperaturze pokojowej do 3 tygodni.

  • Rozjaśniająca peelingo-maseczka z czarną porzeczką:

♠2 czubate łyżki „wiórków ” porzeczkowych, 1 łyżeczka glinki bentonitowej, 1 łyżeczka miodu, 1 łyżeczka soku z cytryny (opcjonalnie), 1 łyżka jogurtu naturalnego.

Wszystko wymieszaj razem do uzyskania konsystencji papki. Nakładaj na zwilżoną twarz, delikatnie wcieraj małymi kolistymi ruchami. Pozostaw na twarzy do 20min. Spłucz obficie wodą. Dla zwiększenia efektu , po zmyciu maseczki możesz przetrzeć twarz sokiem z cytryny lub hydrolatem cytrynowym.

czarna porzeczka maseczka do twarzy

 

Źródła:

http://gramzdrowia.pl/dr-henry-rozanski/herbs/porzeczka-czarna-ribes-nigrum-saxifragaceae.html

 

 

 

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ

DODAJ KOMENTARZ